Creating solutions in collaboration Jaarverslag 2013

De rol van het waterbedrijf in gebiedsprocessen 

Voorbij het eigenbelang

28 september 2013BTO

Binnen het Bedrijfstakonderzoek (BTO) worden jaarlijks speerpunten in het onderzoek benoemd. In 2013 valt daar ook sociaalwetenschappelijk onderzoek onder naar de rol van drinkwaterbedrijven in zogenaamde ‘gebiedsprocessen’.

Onderzoeker Chris Büscher licht toe wat een gebiedsproces is: “Een afgebakend proces rondom 1 of meer problemen in een gebied, waarin meerdere partijen moeten komen tot een oplossing. Denk bijvoorbeeld aan bodemvervuiling. Daarbij zijn het waterbedrijf, diverse overheden en soms ook projectontwikkelaars of adviesbureaus betrokken.”

“In complexe gebiedsprocessen zijn partijen van elkaar afhankelijk, waardoor ze zorgvuldig moeten opereren”

“De literatuur en actuele beleidsdocumenten geven de indruk dat een proactieve houding en integrale benadering tot het grootste succes leiden,” vervolgt hij. “Je moet je vroegtijdig in de ontwikkelingen mengen, zodat je optimaal  invloed kunt uitoefenen. Bovendien kun je dan samenwerken met andere partijen en een open oog houden voor hun – soms tegenstrijdige – belangen.” Of dat ook zo is, onderzoekt hij met zijn collega Miranda Pieron in 2 praktijkcases, in opdracht van Waterleidingmaatschappij Limburg (WML) en Brabant Water.

Praktijkcases

WML en Brabant Water willen meer inzicht in hoe zij zelf in gebiedsprocessen opereren en of dat beter kan. KWR onderzoekt daarom 2 praktijkcases waarin de waterbedrijven betrokken zijn. Beide draaien om bodemverontreiniging met mogelijke consequenties voor het drinkwater.De onderzoekers interviewen directieleden en medewerkers van beide bedrijven, en in het ene geval ook medewerkers van de provincie Limburg, een adviesbureau en een projectontwikkelaar. In het andere geval spreken ze met vertegenwoordigers van de provincie Noord-Brabant, de gemeente Eindhoven en waterschap De Dommel.

Vooraf beschrijven de onderzoekers 4 ideaaltypische rollen waarop de waterbedrijven kunnen reflecteren, op basis van de factoren wel of niet proactief en wel of niet integraal.

De 4 ideaaltypische rollen die waterbedrijven kunnen innemen bij gebiedsprocessen.

De 4 ideaaltypische rollen die waterbedrijven kunnen innemen bij gebiedsprocessen.

Onderlinge afhankelijkheid

“Je merkt vaak dat zo’n probleem niet op zich staat. Er spelen ook andere dingen mee, waardoor het een doorlopend – en langlopend – proces wordt,” zegt Büscher. Zo ligt Eindhoven in een kom, waardoor het grondwater er hoog staat. Brabant Water heeft daar middeldiepe waterwinputten, die meehelpen om het grondwaterpeil op orde te houden. “Maar stel dat het waterbedrijf daar weg zou gaan, omdat de bodemverontreiniging langzaam in de richting van die putten trekt. Dan heeft de gemeente Eindhoven direct last van natte voeten. In complexe gebiedsprocessen zijn partijen van elkaar afhankelijk. Ze moeten daarom zorgvuldig opereren.”

Bewustwording

De waterbedrijven blijken veel te schakelen tussen proactief en reactief handelen. Soms handelen ze heel proactief, terwijl de partners juist reactief gedrag verwachten van het waterbedrijf. Op de as van sectoraal naar integraal dwingen gebiedsprocessen de waterbedrijven de blik te verbreden en de samenwerking te zoeken. De geïnterviewde samenwerkingspartners vinden de waterbedrijven veelal constructief en professioneel in het verenigen van eigen en andermans belangen. Ze gaan pas op hun strepen staan als iets aantoonbaar ten koste zou gaan van de kwaliteit van de drinkwaterproductie. “Voortdurend proactief en integraal werken blijkt niet altijd nodig of gewenst. Afhankelijk van de situatie, de noodzaak en de gevolgen kunnen waterbedrijven een keus maken om een meer of minder proactieve of integrale koers te varen,” zegt Büscher. “De 4 rollen kunnen waterbedrijven helpen om die keus te maken.”

© 2017 KWR Watercycle Research Institute

Tags
Bekijk alle tags
Contact
Zie ook
Big data 10 september 2013 Big data: experimenteren en onderzoeken
Iets heel anders
Onderzoeker Erik Emke en Pim de Voogt aan het werk in het laboratorium 26 januari 2013 Het riool als spiegel van de samenleving Alle deelnemers aan het project Solutions 29 oktober 2013 Oplossingen voor huidige en toekomstige chemische stoffen in water

open