Creating solutions in collaboration Jaarverslag 2013

Artikel KWR-onderzoeker in Nature 

Fosfaat bedreigt voortbestaan zeldzame planten

17 november 2013Onderzoek

Plantensoorten die goed gedijen in gebieden met lage concentraties fosfaat, investeren weinig in hun voortplanting. Door de toename van fosfaat in het leefmilieu en de versnippering van fosfaatarme gebieden dreigen deze plantensoorten, die toch al op de ‘rode lijst’ staan, te verdwijnen. Dit blijkt uit onderzoek van Yuki Fujita van KWR en collega’s van universiteiten. Het wetenschappelijke tijdschrift Nature publiceert de resultaten.

Al langer was bekend dat tientallen plantensoorten van de ‘rode lijst’ worden bedreigd door de toename van fosfaat in het leefmilieu. Deze soorten komen voor in voedselarme gronden, zoals duinvalleien, vochtige graslanden en venen. Onduidelijk was waaróm juist deze soorten zo kwetsbaar zijn. Om dit te achterhalen bestudeerden Fujita en collega’s 491 plantensoorten van 599 voedselarme natuurgebieden in 9 landen in Europa en Siberië.

Orchidee, Koolmansdijk (foto: Jerry van Dijk)

Orchidee, Koolmansdijk (foto: Jerry van Dijk)

Extra kwetsbaar

“Wat wij ontdekten is dat planten die kunnen overleven op fosfaatarme grond weinig investeren in hun voortplanting. Ze bloeien niet of kort en ze produceren weinig zaadjes. Dat is een nuttige aanpassing, want voortplantingsorganen hebben veel fosfaat nodig”, licht Fujita toe. Juist deze aanpassing maakt de plantensoorten echter extra kwetsbaar nu voedselarme natuurgebieden steeds schaarser worden en steeds verder uit elkaar komen te liggen. “Deze soorten produceren zo weinig zaad, dat zij zich moeilijk over grote afstanden verspreiden. Dus zitten ze gevangen in de weinige fosfaatarme plekjes die er nog zijn. Om te voorkomen dat zij verdwijnen, zijn dringend maatregelen nodig”, stelt Martin Wassen van de Universiteit Utrecht. Hij leidde het onderzoek.

“Deze plantensoorten zitten gevangen in de weinige fosfaatarme plekjes die er nog zijn”

Noodzakelijke maatregelen

Veel bodems zijn al verzadigd met fosfaat en het duurt nog tientallen jaren voordat de natuurlijke waarde weer is bereikt. Net als voor stikstof, is er dan ook voor fosfaat een wettelijke norm nodig, vinden de onderzoekers. Daarnaast moeten de huidige voedselarme natuurgebieden sterk beschermd worden. In een aantal door fosfaat aangetaste gebieden kan door maatregelen als waterbeheer of afplaggen de bodem nog worden hersteld. Wassen: “Uiteindelijk kunnen we deze unieke planten alleen behouden als Europa investeert in een voldoende robuust en dicht netwerk van voedselarme natuurgebieden.” De conclusies sluiten aan bij breder onderzoek van KWR naar effecten van klimaatverandering en waterhuishouding op vegetatie.

© 2017 KWR Watercycle Research Institute

Tags
Bekijk alle tags
Contact
Zie ook
18 oktober 2013 Waterwinning duurzaam combineren met andere gebiedsfuncties
Iets heel anders
De 4 ideaaltypische rollen die waterbedrijven kunnen innemen bij gebiedsprocessen. 28 september 2013 Voorbij het eigenbelang Producten die watergerelateerd energiegebruik kunnen reduceren 28 maart 2013 Waterbedrijven kunnen adviseren over watergerelateerd energieverbruik
Wetenschappelijke publicaties
17/11/2013
Low investment in sexual reproduction threatens plants adapted to phosphorus limitation


open